دیستروفی عضلانی لیمب گیردل (اندام

کمربند لگنی و شانه ای)

 

دیستروفی غضلانی لیمب گیردل چیست؟

دیستروفی عضلانی لیمب گیردل (اندام کمربند لگنی و شانه ای) (LGMD) نامی رایج برای دسته وسیعی از دیستروفی های عضلانی است که عمدتاً بر نواحی لگن (مفصل ران) و شانه ها تأثیرگذار می باشند. بیش از 20 نوع زیرگروه متفاوت وجود دارد – که هر یک ناشی از تغییرات در ژن های متفاوت است. انواع متفاوت LGMD از نظر وخامت، سنی که در آن شروع می شوند (زمانی که علائم ابتدا مشاهده می شوند) و چگونگی به ارث رسیدن آنها، متغیر می باشند. برخی از انواع آن طی چند سال به از دست رفتن توانایی راه رفتن پیشروی کرده و موجب معلولیت شدید می شوند، در حالیکه انواع دیگر طی سالیان متمادی بسیار آرام پیشروی می کنند و موجب حداقل معلولیت می شوند. به همین علت برخی از اطلاعات ارائه شده در این برگه اطلاع رسانی به هر فردی که تشخیص داده شده است LGMD دارد مرتبط نخواهد بود.

انواع متفاوت LGMD چه می باشند؟

LGMD ها بسته بر چگونگی به ارث رسیدن آنها، به انواع 1 یا 2 طبقه بندی شده اند (به “چگونگی به ارث رسیدن LGMD” در زیر مراجعه کنید).

  • LGMD های نوع 1 باالگویی به نام “اتوزومال غالب” به ارث می رسند (با موارد استثنای نادر) و نسبت به نوع LGMD های نوع 2 شیوع کمتری دارند.
  • LGMD های نوع 2 با الگویی به نام “اتوزومال مغلوب” به ارث می رسند.

LGMD ها بسته بر تغییرات ژنی که موجب آنها می شود، با استفاده از حروف الفبا طبقه بندی می شوند.

علائم LGMD چه می باشند؟

افراد دارای LGMD ضعف و سستی را در عضلات قسمت های بالا بازوان، شانه ها، مفاصل ران ها و ران ها تجربه می کنند. این ضعف و سستی ابتدا معمولا بر پاها اثر می گذارد و بعد بر بازوها. علائمی که ممکن است ابتدا قابل مشاهده باشند عبارتند از افتادن مکرر و دشواری در بالا رفتن از پله ها، دویدن و بلند شدن از روی زمین.

عضلات ضعیف شانه می توانند بالا بردن بازوها به بالای سر، گشودن بازوها به پهلو، یا حمل اشیا سنگین را دشوار کنند. برخی از انواع LGMD همچنین ممکن است باعث ضعف و سستی در پا، مچ پا، ساق پا، دست و مچ دست شوند. برخی از انواع خاص LGMD می توانند باعث بیماری های قلبی یا ضعف عضلات تنفسی شوند. عضلات صورت معمولا تحت تأثیر قرار نمی گیرند و مغز، هوش، و حس های پنجگانه دچار آسیب دیدگی نمی شوند.

با پیشروی عارضه، افراد دارای LGMD ممکن است برای راه رفتن با مشکل روبرو شوند و با گذشت زمان نیاز به استفاده از صندلی چرخدار داشته باشند. معمولا تصور می شود که LGMDعارضه ای است که بر افراد بزرگسال اثر می گذارد ولی برخی از انواع آن در کودکان کم سن نیز پدیدار می شوند. وخامت آن می تواند از معلولیت شدید و نیاز به استفاده از صندلی چرخدار در سنین نوجوانی گرفته تا افرادی که می توانند در سنین 50 سالگی و بعد از آنهمچنان راه بروند متغیر باشد.

ارائه اطلاعات کلی در مورد چگونگی پیشروی عارضه در آینده دشوار می باشد چرا که همه انواع LGMD ها به میزان های متفاوت پیشروی می کنند، حتی بین اعضای یک خانواده. علاوه بر این، هر نوع متفاوت عارضه ویژگی ها و خصوصیات خود را دارد، مانند سن شروع علائم و عضلات خاص تحت تأثیر قرار گرفته.

چه چیزی باعث LGMD می شود و چگونه به ارث می رسد؟

LGMD ها عارضه هایی ژنتیکی می باشند که عامل آنها حضور نقصی در DNA (که اغلب به عنوان “جهش” به آن اشاره می شود) می باشد. این نقوص DNA در ژن های حاوی دستورالعمل ها برای تولید پروتئین های مهم برای عملکرد، حفظ و ترمیم عضلات موجود می باشند. پروتئین آنگاه یا تولید نمی شود یا به درستی عمل نمی کند.

تغییرات در کد DNA حداقل 20 ژن که عامل انواع متفاوت LGMD می باشند شناسایی شده اند.

ژن ها می توانند به روش هایی متعدد طی نسل ها به ارث برسند. حدود 90% LGMD ها از طریق الگویی شناخته شده به نام “اتوزومال مغلوب” به ارث می رسند – این ها از LGMD های نوع 2 می باشند. ما به طور کلی دو نسخه از هر ژن داریم که هر یک را از هر یک از والدین خود به ارث برده ایم. برای اینکه یک فرد LGMD اتوزومال مغلوب داشته باشد، باید دو ژن تغییر یافته را به ارث برده باشد – یکی را از مادر و دیگری را از پدر خود. والدین فردی که LGMD نوع 2 را دارد هر کدام حامل یک نسخه از ژن تغییر یافته می باشند، و به عنوان “حامل” شناخته می شوند، ولی معمولا نشانه ها یا علائم عارضه را ندارند. نسخه دیگر “خوب” ژن برای پیشگیری از ابتلا به عارضه کافی است. چنانچه هر دو والدین حامل باشند، احتمال آنکه یکی از فرزندان عارضه را به ارث ببرد 25 درصد است، یا 1 در 4.

به ارث بردن یک نسخه تغییر یافته ژن از هر یک از والدین کافی است تا فرد مبتلا به LGMD نوع 1 شود که اختلالات “اتوزومال غالب” نامیده می شود. هر فرد مبتلا معمولا پدر یا مادری مبتلا دارد. احتمال آنکه یکی از فرزندان عارضه را از یکی از والدین به ارث ببرد 50 درصد است، یا 1 در 2.

LGMD چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص LGMD ها با سوابق پزشکی و علائم بالینی مشاهده شده توسط پزشک آغاز می شود. از سابقه پزشکی خانواده نیز برای شناسایی الگوی وراثت استفاده می شود. آنگاه آزمایشات بیشتری انجان می شود که ممکن است شامل موارد زیر شوند:

  • آزمایش خون آنزیم عضله (کراتین کیناز)
  • آزمایشات ماهیچه نگرانی برقی (الکترومیوگرافی EMG)
  • ام آر آی (تصویرسازی تشدید مغناطیسی MRI)
  • بافت برداری از عضله (برداشتن نمونه ای کوچک از عضله مبتلا)
  • آزمایشات ژنتیکی از DNA تهیه شده از نمونه خون

معمولا به همراه علائم بالینی و سابقه پزشکی، از سه آزمایش اول فهرست شده در بالا استفاده می شود تا پزشک سرنخی پیدا کند که کدام ژن ممکن است نقص داشته باشد و تشخیص دهد کدام ژن ها و پروتئین ها باید طی بافت برداری از عضله و از طریق آزمایشات پزشکی بررسی شوند. نمونه گرفته شده از عضله طی بافت برداری در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد و از رنگ های خاص برای نشان دادن آنکه کدام پروتئین ها وجود ندارند یا کاهش یافته اند استفاده می شود. اگر پس از انجام این کار نتیجه ای به دست نیاید، آنگاه آزمایشات ژنتیکی انجام خواهند شد. یافته ها نشان می دهند که برخی از افراد (حدود 1 نفر در هر 4 نفر) تغییراتی در هیچ یک از ژن های شناخته شده عامل LGMD ندارند و در نتیجه عامل عارضه ناشناخته باقی می ماند. پژوهش جهت پیدا کردن ژن های بیشتر عامل LGMD همچنان ادامه دارد تا این افراد بتوانند تشخیص ژنتیکی دریافت کنند.

بلافاصله پس از تشخیص LGMDباید هماهنگی های لازم جهت دریافت مشاوره ژنتیکی برای فرد و هر یک از اعضای خانواده که مایل است در مورد تأثیرات این عارضه ژنتیکی بر خود و خطر دادن آن به فرزندان خود صحبت کند، انجام شود.

برای مدیریت علائم عارضه چه کارهایی می توان انجام داد؟

با وجود آنکه درمانی خاص برای اصلاح جهش های ناشی از LGMD ها وجود ندارد، کارهای زیادی را می توان برای مدیریت عارضه انجام داد.

ضعف تنفسی و عضلات قلب می توانند بر افراد دچار برخی از انواع LGMD تأثیرگذار باشند در نتیجه کنترل منظم توسط پزشک متخصص دستگاه تنفسی و/یا متخصص قلب الزامی است. تشخیص زودهنگام و درمان سریع می توانند نجات دهنده باشند. افرادی که عامل ژنتیکی عارضه آنها تشخیص داده نشده نیز باید به دقت تحت کنترل قرار گیرند زیرا خطر مشکلات قلبی و تنفسی آنها ناشناخته می باشد.

بسیار مهم است که بیماران از علائم اولیه مشکلات تنفسی که ممکن است تنها شب هنگام اتفاق بیافتد آگاهی داشته باشند. این علائم شامل عفونت های مکرر قفسه سینه، خواب آلودگی روزهنگام و سردردهای صبح هنگام شوند. چنانچه مشکل تنفسی پدیدار شود می توان از یک دستگاه تنفسی غیرتهاجمی استفاده کرد، که معمولا فقط شب ها نیاز به استفاده از آن وجود دارد. توصیه می شود که واکسن آنفلوانزا برای افراد دارای ضعف تنفسی به کار گرفته شود و عفونت های دستگاه تنفسی سریعا درمان شوند.

برای افراد دارای LGMD از نوع 1B، 2C-F و 2I کنترل عملکرد قلب خصوصا حیاتی است. چنانچه مشکلی قلبی شناسایی شود، مصرف دارو یا کارگزاری ضربان ساز قلبی (پیس میکر) یا دستگاه الکتروشوک (دیفیبریلاتور) ممکن است ضروری شود. چنانچه مشکل قلبی خصوصا حاد باشد ممکن است برای بیماران پیوند قلب در نظر گرفته شود.

حفظ سطوح مناسب تحرک مهم است و دریافت فیزیوتراپی صحیح برای رسیدن به این مقصد ضروری است. یک فیزیوتراپیست می تواند برای انعطاف پذیر نگه داشتن مفاصل نرمش های کششی و در صورت لزوم استفاده از آتل های مخصوص (ارتز) را برای پیشگیری از کوتاه شدن عضلات (انقباض) که در برخی از انواع LGMD رایج می باشند، توصیه کند. چنانچه انقباض حاد باشد ممکن است برای رها سازی انقباض نیاز به جراحی وجود داشته باشد. انحراف ستون فقرات (اسکولیوز) بعضی وقت ها رخ می دهد خصوصا زمانی که فرد به صورت تمام وقت از صندلی چرخدار استفاده می کند در نتیجه به نشستن صحیح باید توجه خاص شود.

انجام نرمش های ملایم برای کمک به حفظ قوت باقی مانده عضله علاوه بر تأثیرات مثبت آن بر روی سلامت و تندرستی عمومی توصیه می شود. دستورالعمل های دقیقی در مورد نوع یا شدت فعالیت ها وجود ندارد؛ با این وجود، توصیه می شود نرمش های انجام شده در محدوده راحتی باشند. خستگی مفرط، درد و گرفتگی عضلات طی فعالیت یا بعد از آن می تواند به این معنی باشد که بر خود فشار آورده اید و در نتیجه نباید ورزش را برای خود سخت بگیرید. شنا کردن مفید می باشد زیرا از تمامی عضلات بدن استفاده می شود و نرمش در آب از فشار و تنش بیش از حد پیشگیری می کند. از عدم تحرک بلند مدت، برای مثال بعد از جراحی یا طی بیماری، باید اجتناب شود.

چه پژوهش هایی انجام می شوند؟

هدف بیشتر پژوهش های مرتبط با LGMD درک این است که جهش های ژنتیکی چگونه سبب بروز علائم عارضه می شوند و همچنین شناسایی ژن های جدید عامل بیماری. این پژوهش ها برای ایجاد روش های درمان ضروری می باشند و برای برخی از انواع LGMD و آزمایشات بالینی در دست برنامه ریزی می باشند یا برخی از آنها آغاز شده اند.

یکی از درمان های امیدوار کننده تحت پژوهش برای LGMD ژن درمانی است. هدف ژن درمانی معرفی نسخه ای ساختگی از ژن به بدن جهت موازنه ژنی است که ناقص می باشد. آزمایشات بالینی اولیه هم اکنون برای LBMD2C و 2D انجام شده اند و نتایجی امیدوار کننده داشته اند. آزمایشات بیشتر برای LGMD2D هم اکنون در دست اجرا می باشند.

در برخی از انواع LGMD (مانند LGMD2B و LGMD 2C-2F) مشاهده شده است که عضلات علائم التهاب از خود نشان می دهند در نتیجه تصور می شود که فرو نشاندن التهاب با دارو ممکن است به تسکین برخی از علائم عارضه کمک کند. پژوهش در این مورد در دست اجرا می باشد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از موارد توضیح داده شده در بالا،
لطفا با MDA به شماره (03) 9320 9555 یا ارسال ایمیل به info@mda.org.au  تماس بگیرید.

واژه نامه

ژن: ژن ها متشکل از DNA می باشند و هر یک ژن حامل دستورالعمل هایی برای تولید پروتئینی خاص می باشد. ژن ها معمولا به صورت جفت می باشند، که هر یک از یکی از والدین به ارث می رسد. ژن ها از یک نسل به نسل دیگر انتقال می یابند.

پروتئین: پروتئین ها ملکول هایی بزرگ متشکل از یک یا چند زنجیره از زیرواحدهایی به نام “اسید آمینه” به ترتیبی خاص می باشند. پروتئین ها برای ساختار، عملکرد، و تنظیم سلول ها، بافت ها و اندام بدن ضروری می باشند. ما میلیون ها پروتئین متفاوت در بدن خود داریم و هر یک عملکرد منحصربفرد خود را دارد.

تجدید شده به تاریخ فوریه 2017